01
O projekcie
Pamięć pracy. Pamięć wspólnoty.
Międzypokoleniowy projekt edukacyjno-kulturalny o śląskim wymiarze strajków 1980 roku i znaczeniu Porozumienia Jastrzębskiego dla narodzin Solidarności.
Dlaczego
Śląski głos zasługuje na własną opowieść
Przełom 1980 roku często opowiada się przez historię Wybrzeża. Tymczasem protesty w Rybnickim Okręgu Węglowym miały znaczenie fundamentalne dla rodzącej się Solidarności.
Projekt przywraca pamięć o doświadczeniu pracy, lokalnej wspólnocie oraz postulatach dotyczących wolnych niedziel, bezpieczeństwa socjalnego i godności pracowników.
Proces
Od źródła do wspólnej opowieści
Uczestnicy nie są wyłącznie odbiorcami. Wskazują tematy, zbierają materiały, interpretują je i współtworzą finałową prezentację.
02
Historie mówione
Rozmowy ze świadkami i rodzinami związanymi ze śląskim światem pracy.03
Punkty pamięci
Spacery badawcze i wspólne mapowanie miejsc, w których historia pozostawiła ślad.04
Opowieść finałowa
Wielogłosowa prezentacja łącząca edukację, działanie artystyczne i doświadczenie miejsca.Droga do finału
Projekt od kwietnia do października 2026
Projekt trwał od kwietnia do października 2026 roku. Finał odbył się 1 października w Zabytkowej Kopalni Ignacy.
- Organizacja i Rada Opowieści
Partnerstwa, rekrutacja, diagnoza potrzeb i wspólne ustalenie zasad pracy.
- Laboratoria i kwerenda społeczna
Warsztaty, rozmowy, praca ze źródłami oraz zbieranie fotografii i pamiątek.
- Mapa i opracowanie materiałów
Spacery badawcze, wybór mikrohistorii, transkrypcje i prototypowanie prezentacji.
- Finał w Kopalni Ignacy
Wystawa, film z fotografii z 1980 roku, mikroperformans Teatru Powrotów, ścieżka z zadaniami i strefa rozmowy.
- Publikacja rezultatów
Spacer 360° po wystawie, katalog, rozmowy ze świadkami, miniarchiwum, mapa pamięci i materiały dla szkół — bezpłatnie na tej stronie.
Ludzie i instytucje
Kto tworzy projekt
Organizator
Stowarzyszenie Słowem w Twarz
Organizacja od 2017 roku prowadząca działania społeczne, kulturalne i edukacyjne oparte na sprawczości oraz uczeniu się w działaniu.
Partner wskazany we wniosku
Uniwersytet Trzeciego Wieku w Rybniku
Wsparcie pracy ze społecznością i międzypokoleniowego wymiaru projektu.
Dofinansowanie
Dofinansowano ze środków budżetu państwa
- Program
- „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice”, edycja 2026 — Muzeum Historii Polski w Warszawie
- Zadanie
- „Jastrzębie 1980. Śląska droga do Solidarności”
- Dofinansowanie
- 70 000,00 zł
- Całkowita wartość
- 93 500,00 zł
- Data podpisania umowy
- 10 czerwca 2026 r.
Zadanie obejmuje międzypokoleniowe laboratoria historii, rozmowy ze świadkami, spacery badawcze i mapę miejsc pamięci, materiały edukacyjne dla szkół oraz finałową wystawę w Zabytkowej Kopalni Ignacy wraz z jej publikacją online. Dotyczy śląskiego wymiaru strajków 1980 roku i Porozumienia Jastrzębskiego.
Rezultaty są bezpłatne. Autorskie materiały i treści projektu udostępniamy na licencji CC BY 4.0, o ile pozwalają na to prawa do danego materiału.